Soạn bài Lập dàn ý bài văn nghị luận | 2022 Cokovietnam

Trong chương trình Ngữ văn lớp 10, học sinh sẽ được tìm hiểu cách lập dàn ý bài văn nghị luận.

Chính vì vậy, Download.vn sẽ giới thiệu tài liệu Soạn văn 10: Lập dàn ý bài văn nghị luận, mời các em học sinh cùng tham khảo nội dung chi tiết được chúng tôi đăng tải dưới đây.

Soạn văn 10: Lập dàn ý bài văn nghị luận

Soạn văn Lập dàn ý bài văn nghị luận

I. Tác dụng của việc lập dàn ý

– Lập dàn ý là công việc lựa chọn và sắp xếp những nội dung cơ bản dự định triển khai vào bố cục ba phần của văn bản.

– Việc lập dàn ý bài văn nghị luận giúp cho người viết bao quát được nội dung chủ yếu, những luận điểm, luận cứ cần triển khai, phạm vi và mức độ nghị luận… nhờ đó mà tránh được tình trạng xa đề, lạc đề hoặc lặp ý, tránh được việc bỏ sót hoặc triển khai ý không cân xứng.

– Khi có dàn ý người viết sẽ phân phối thời gian làm bài hợp lí, không bị rơi vào tình trạng “đầu voi đuôi chuột” như đã thấy trong khá nhiều bài làm văn ở nhà trường.

II. Cách lập dàn ý bài văn nghị luận

Đề bài: Bàn về vai trò tác dụng to lớn của sách trong đời sống tinh thần của con người, nhà văn M. Go-rơ-ki viết: “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới”. Hãy giải thích và bình luận ý kiến trên.

1. Tìm ý cho bài văn

a. Xác định luận đề

– Bài văn cần làm sáng tỏ: Vai trò tác dụng to lớn của sách trong đời sống tinh thần của con người.

– Quan điểm của chúng ta về vấn đề đó: một ý kiến đúng đắn, cần tán thưởng.

b. Xác định luận các luận điểm

– Sách là gì:

  • Sách trước hết là một dạng văn bản được in ra thành quyển, trong cuốn sách đó có chứa đựng những thông tin chính cần đề cập tới, đó là những kiến thức đã được đúc kết qua nghiên cứu, kinh nghiệm, của nhiều tác giả hoặc ý kiến cá nhân tác giả.
  • Sách được hình thành từ khi con người sáng tạo ra chữ viết, khi họ muốn lưu lại vào sách những suy nghĩ tâm tư, tình cảm của mình về những vấn đề trong cuộc sống: khoa học, nghệ thuật, đời sống…

– Sách có tác dụng: sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới (cung cấp tri thức, giáo dục con người, khơi dậy những tình cảm tốt đẹp…)

– Thái độ đối với sách: trân trọng; việc đọc sách: có phương pháp đọc sách đúng đắn.

c. Tìm luận cứ cho các luận điểm:

– Luận điểm 1: Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người

  • Sách là sản phẩm thuộc mọi lĩnh vực của con người.
  • Sách phản ánh, lưu giữ những thành tựu khoa học, trí tuệ của nhân loại.
  • Sách không chịu ảnh hưởng của thời gian, không gian.
See also  Tả cây bàng (6 mẫu) | 2022 Cokovietnam

– Luận điểm 2: Sách mở rộng những chân trời mới:

Sách đem lại cho con người những hiểu biết về thế giới tự nhiên, xã hội.

Sách giống như một người bạn, giúp con người hoàn thiện bản thân.

– Luận điểm 3: Cần có thái độ đúng với sách và việc đọc sách:

  • Thái độ trân trọng, nâng niu sách.
  • Đọc sách cần có phương pháp đúng đắn: “không cốt lấy nhiều, mà phải đọc cho tinh, cho kỹ” – quan điểm của Chu Quang Tiềm.

2. Lập dàn ý

a. Mở bài

– Dẫn dắt để khẳng định tầm quan trọng của sách với con người.

– Đưa ra ý kiến của M. Go-rơ-ki đã đúng khi đề cao: “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới”.

b. Thân bài:

– Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người

  • Sách là sản phẩm thuộc mọi lĩnh vực của con người.
  • Sách phản ánh, lưu giữ những thành tựu khoa học, trí tuệ của nhân loại.
  • Sách không chịu ảnh hưởng của thời gian, không gian.

– Sách mở rộng những chân trời mới:

Sách đem lại cho con người những hiểu biết về thế giới tự nhiên, xã hội.

Sách giống như một người bạn, giúp con người hoàn thiện bản thân.

– Luận điểm 3: Cần có thái độ đúng với sách và việc đọc sách:

  • Thái độ trân trọng, nâng niu sách.
  • Đọc sách cần có phương pháp đúng đắn: “không cốt lấy nhiều, mà phải đọc cho tinh, cho kỹ” – quan điểm của Chu Quang Tiềm.

c. Kết bài

– Sách có một khả năng rất lớn trong việc nâng cao tầm hiểu biết cho con người.

– Sách là người bạn đồng hạnh không thể thiếu của con người.

=> Tổng kết:

– Muốn lập dàn ý bài văn nghị luận, cần nắm chắc yêu cầu của đề bài để tìm hệ thống luận điểm, luận cứ rồi sắp xếp, triển khai chúng theo trình tự hợp lí, có trọng tâm.

– Dàn ý bài văn nghị luận gồm ba phần: mở bài (giới thiệu và định hướng triển khai vấn đề), thân bài (triển khai lần lượt các luận điểm, luận cứ) và kết bài (nhấn mạnh hoặc mở rộng vấn đề).

III. Luyện tập

Câu 1. Sau đây là một đề làm văn:

Trong một lần nói chuyện với học sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”.

Theo anh (chị) nên hiểu và vận dụng lời dạy đó của Người như thế nào?

Một bạn đã tìm được một số ý:

a. Giải thích khái niệm tài và đức.

b. Có tài mà không có đức là người vô dụng.

c. Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.

Hãy:

– Bổ sung các ý còn thiếu.

– Lập dàn ý cho bài văn.

Gợi ý:

a. Bổ sung các ý:

– Mối quan hệ giữa tài và đức.

– Vai trò của tài và đức trong cuộc sống.

See also  Bộ đề thi thử vào lớp 10 môn tiếng Anh năm 2018 - 2019 | 2022 Cokovietnam

– Cần làm gì để rèn luyện tài và đức?

b. Lập dàn ý:

* Mở bài

– Dẫn dắt để đưa ra lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

– Đưa ra đánh ra về lời dạy của Bác Hồ.

* Thân bài

– Giải thích khái niệm tài và đức.

– Nguyên nhân vì sao có tài mà không có đức là người vô dụng.

– Nguyên nhân vì sao có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.

– Mối quan hệ giữa tài và đức: gắn bó chặt chẽ.

– Đánh giá lời dạy của Bác: đúng đắn, hợp lí

– Vận dụng vào cuộc sống: rèn luyện để trở thành người vừa có tài vừa có đức.

* Kết bài

Giá trị và sức ảnh hưởng từ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Câu 2. Hãy lập dàn ý cho bài văn nghị luận với đề bài sau đây:

Trong lớp anh (chị) có một số bạn gặp khó khăn trong đời sống nên chểnh mảng học tập. Các bạn đó thường mượn câu tục ngữ ”Cái khó bó cái khôn ” để tự biện hộ. Theo anh (chị) nên hiểu và vận dụng câu tục ngữ này như thế nào?

1. Mở bài

– Dẫn dắt để đưa ra câu tục ngữ: “Cái khó bó cái khôn”.

– Đánh giá khái quát về ý nghĩa của câu tục ngữ.

2. Thân bài

* Giải thích câu tục ngữ

– “Cái khó”: khó khăn thực tế cuộc sống như kinh tế khó khăn, thiếu thốn vật chất…

– “Cái khôn”: khả năng tư duy sáng tạo, nhận thức đúng đắn về sự vật, sự việc, dự tính, phán đoán được hướng phát triển của vấn đề, đề ra những cách thức, giải pháp tốt để thực hiện công việc…

– “Bó” là sự trói buộc, kìm hãm.

=> Những khó khăn trong cuộc sống đôi khi trói buộc khả năng nhận thức, suy nghĩ, sáng tạo của con người.

* Bình luận và chứng minh

– Con người chịu ảnh hưởng của môi trường (dẫn chứng)

– Bên cạnh đó vẫn có những người biết vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn, đạt được thành công (dẫn chứng)

– Có những khi gặp phải khó khăn, thử thách thì có tâm lý chấp nhận, buông xuôi. Đó là những hành vi đáng phê phán.

* Liên hệ bản thân

– Trước khi làm bất kì một việc gì, cần tính đến những điều kiện khách quan, lường trước những khó khăn.

– Nhưng trong bất kì hoàn cảnh nào cũng phải đặt lên hàng đầu sự nỗ lực chủ quan, lấy ý chí và nghị lực vượt qua khó khăn làm tiền đề cho sự thành công.

3. Kết bài

– Đánh giá về câu tục ngữ.

– Rút ra bài học nhận thức cho bản thân.

IV. Bài tập ôn luyện

Đề bài: Lập dàn ý cho đề văn nghị luận: Hãy biết quý trọng thời gian.

Gợi ý:

1. Mở bài

– Có người từng nói: “Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ nghĩa là chưa phát hiện giá trị của cuộc sống”.

– Thời gian là một trong những thứ vô cùng giá trị, mà con người không thể nào đong đếm được.

2. Thân bài

See also  Unit 7 Lớp 9 Looking Back | 2022 Cokovietnam

a. Giải thích và chứng minh

– Thời gian là một thứ trừu tượng, trôi qua từng ngày, ta không cảm nhận thời gian một cách trực quan như nhìn hay chạm vào, ta cảm sự trôi chảy của thời gian qua sự thay đổi của sự vật tồn tại xung quanh mình.

– Thời gian là thứ tiền bạc không thể mua được, một đi không trở lại, một khi đã qua đi không thể nào lấy lại được. Nếu để lỡ mất thời gian dù có hối tiếc cũng thể lấy lại được (Nếu một người cho bạn thời gian của của mình, anh ta không thể cho ba món quà nào quý giá hơn nữa).

– Thời gian giúp vạn vật vận động theo đúng quy luật, trình tự của nó (con người, cây cối trưởng thành rồi chết đi, xã hội cũng thay đổi theo thời gian).

– Thời gian giúp con người tích lũy được giá trị, không chỉ vật chất mà quan trọng hơn là tinh thần, nếu biết tận dụng tốt sẽ tích sẽ khiến giá trị bản thân tăng lên (trưởng thành hơn, hiểu biết hơn…)

– Thời gian giúp thay đổi suy nghĩ, tình cảm của con người: giúp xóa nhòa nỗi đau, hận thù, thậm chí làm phai nhạt tình cảm yêu thương, thay đổi tính tình của con người.

b. Mở rộng vấn đề

– Quý trọng thời gian không có nghĩa là phải sống gấp gáp, chạy theo thời gian mà là biết trân trọng từng giây, sống hết mình, cống hiến hết mình cho cuộc đời.

– Không chỉ dành thời gian ra để làm việc như một cỗ máy mà cũng cần cả thời gian nghỉ ngơi hợp lý, quan tâm yêu thương mọi người xung quanh có như vậy mới là tận dụng hết giá trị đích thực của thời gian.

– Ngày nay vẫn còn một bộ phận giới trẻ chưa biết quý trọng giá trị của thời gian, để thời gian trôi đi vô nghĩa, không tích lũy được giá trị cho bản thân: chỉ biết vui chơi, thay vì tận dụng thời gian để học lại sa vào trang mạng xã hội than thở học vất vả…

c. Liên hệ bản thân

– Cần có thái độ phê phán những người không biết quý trọng thời gian.

– Là một học sinh cần ý thức được giá trị quý báu của thời gian để tránh làm lãng phí thời gian của mình cũng như của những người xung quanh.

– Biết cách lên kế hoạch, sắp xếp mọi việc sao cho sử dụng quỹ thời gian hiệu quả nhất: biết phân chia hợp lý giữa thời gian học tập và vui chơi giải trí…

– Nhưng tránh hấp tấp nóng vội bởi mỗi việc cần được đầu tư một quỹ thời gian nhất định của nó thì có thể thành công, chỉ cần biết làm chủ thời gian, nỗ lực và kiên trì ắt sẽ thành công.

– Sống hết mình từng giây từng phút để không hối hận khi thời gian qua đi, để cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn.

3. Kết bài

Mỗi người hãy trân trọng từng phút giây mình đang sống, bạn có thể trì hoãn nhưng thời gian thì không.

See more articles in the category: Văn học

Leave a Reply